Archive for May, 2017

పోతన భాగవతం- 1

May 27, 2017

వారిజనలోచన(బాడుచు
వారిజలోచనలు వారి వారికి వేడ్కన్
వారి విహారము సలిపిరి
వారి విహారములు జగతి వారికి( కలవె?

ఈ పద్యం పోతన భాగవతం లోని గోపికా వస్త్రాపహరణంలొ మొదటి పద్యం. శ్రీక్రిష్ణుని స్తుతిస్తూ గోపికలందరూ నీటిలో జలకాలటలాడుతున్నారని. వారంతా హాయిగా ప్రపంచంలో మరెవరు ఆడలేరని దీని అర్ధం. ఇంతచప్పగా పోతన ఎందుకు రాస్తాడు.

మరోకసారి పరిశీలిద్దాం. ఇందులో యమకాలంకారం, (వారిజలోచనన్, వారిజలొచనులు, ఒకేపదాన్ని రెండు సార్లు అర్దభేదం తొ ప్రయొగించడం), చేకానుప్రాస( వారి అనే పదాన్ని 7 సార్లు ప్రయొగించడం) అనే శబ్ధాలంకారాలు ఉన్నాయి. యువతు లు వివస్త్రగా స్నానం చేస్తున్నారు వారికి అలంకారం గా శబ్ధాలంకారాలు ఉపయొగించి అలంకరణ చేసాడు. ఇది బాగుంది కాని ఇంకా ఈ పద్యం పొతన స్తాయిని అందుకోలేదు.

మరొకసారి పరిశీలిద్దాం. యువతులు వివస్త్రలుగా స్నానం చేస్తున్నారు, మన మనసులు ఎక్కడుంటాయో పోతనకి ఖచ్చితంగా తెలుసు. అందుకే పద్యాన్ని వారిజలోచనుడు విష్ణుమూర్తి తొ మొదలు పెట్టేడు వాతరువాత వారిజలొచనులు అంటూ లక్ష్మీ దెవిని స్మరించి మన మనసుకి భక్తి అనే భావన కల్పించి అన్య భావనలనుంచి దూరం చేసేడు. ఐతే విష్ణు మూర్తి లక్ష్మి దేవిలను స్మరించడానికి ఒకే మాదిరి పదాలను ఎందుకు ఉపయొగించాలి, కేవలం యమకాలంకారాన్ని పండించి తన పాండిత్యాన్ని మనకు ప్రదర్శించడానికి మాత్రం కాదు, తల్లి తండ్రి ఒకే అక్షరం తొ మొదలౌతారనే నిజాన్ని మనకు తెలియచెప్పి మనమనస్సుని భగవధ్యానం వైపు మళ్లించడానికి.

వారి అనే పదాన్ని అన్ని సార్లు ఎందుకు వాడేడు. పోతన మహా భక్తుడు, పండితుడే కాదు, మహా తత్వవేత్త. నాలుగు వేదాలని క్షుణ్ణంగా చదివినవాడు. వారి అంటే నీరు, వారి అంటే స్త్రీ కూడా, జగతి అంటే పంచభూతలల్తొ ఆవరంచిబడిన ప్రపంచం. వారి అనే పదం అనెక సార్లు వాడి పంచభూతలలో ఒకటైన నీటిని స్త్రీతత్వం గా ప్రతిపపాదిస్తున్నాడు. జగతి వారి అనేపదం ఉపయోగించి పంచభూతాలో నీటిని జగన్మాతగా నిరూపిస్తున్నాడు. మనం ఎక్కడ తెలుసు కో కుండా మరిచి పోతామో అని ప్రశ్నార్ధకం లో ముగించి అర్ధాన్ని అర్ధం చేసుకొనేవరకు చదువు కొమ్మని చెప్పాడు.

పంచభూతలింగాలలో జలలింగం గా ప్రసిద్ధి చెందిన జంబుకేస్వరం లో రోజూ మధ్యాహ్నంసరిగ్గా 12 గంటలకి పురొహితులు స్త్రీ వెషధారణలో అభిషేకం చెస్తారు.

” ఓం!! యో అపా పుష్పమ్ వేదా! పుష్పవాన్ ప్రజవాన్ పశుమాన్ భవతి!!.

కాముధ – కాకర మురళీధర్